Στήσιμο Linux multi-boot

Υπάρχουν αρκετοί λόγοι για να θέλει κάποιος να έχει παραπάνω από ένα Linux λειτουργικό στον υπολογιστή του, κάποιοι από τους οποίους μπορεί να είναι:

  • Εναλλακτική ασφαλείας: Στην περίπτωση που κάτι σε ένα λειτουργικό χαλάσει είτε από δική μας παρέμβαση είτε από κάποια ενημέρωση είτε από κάποιον άλλο λόγο και δεν έχουμε χρόνο να το διορθώσουμε, ένα 2ο λειτουργικό από το οποίο θα μπορέσουμε να εκκινήσουμε ώστε να κάνουμε την εργασία μας μπορεί να αποδειχθεί σωτήριο.
  • Πειραματόζωο: Το Linux μπορεί εύκολα να γίνει πεδίο πειραματισμού. Αν κάποιος θέλει να πειραματιστεί για να μάθει περισσότερα, παρόλα αυτά φοβάται μήπως χαλάσει κάτι, το να έχει ένα κύριο λειτουργικό που να μην το πειράζει και ένα για πειραματισμό, είναι πολύ καλή περίπτωση.
  • Δοκιμές άλλων διανομών: Η ελευθερία επιλογών που προσφέρει το Linux, κάνει πολλούς να δοκιμάζουν νέα πράγματα, είτε για ενημέρωση, είτε αναζητώντας αυτό που θα είναι πιο κατάλληλο γι αυτούς.
  • Εκδόσεις υπό ανάπτυξη: Υπάρχει μια κατηγορία χρηστών που χρησιμοποιεί εκδόσεις διανομών υπό ανάπτυξη. Ο λόγος για κάτι τέτοιο είναι η απλή περιέργεια για το τι έρχεται, η δοκιμή και αναφορά σφαλμάτων για τη γρηγορότερη βελτίωση της έκδοσης, οι μεταφράσεις των νέων λειτουργιών, κτλ. Οι πειραματικές εκδόσεις όμως πολλές φορές παρουσιάζουν δυσλειτουργίες ή/και το λογισμικό που μπορεί να θέλει να χρησιμοποιεί κάποιος, μπορεί να μην έχει μεταφερθεί ακόμη στην υπό ανάπτυξη έκδοση.

Βέβαια τα περισσότερα από αυτά (εκτός του 1ου) γίνονται και με μια εφαρμογή εικονικοποίησης όπως πχ το VirtualBox, έτσι όμως δεν εκμεταλλευόμαστε πλήρως τις δυνατότητες του λειτουργικού, ενώ καταναλώνουμε και πόρους για να εκτελούνται 2 λειτουργικά συστήματα ταυτόχρονα.

Αυτό που κάνει όμως τους περισσότερους να μην παίρνουν την απόφαση να εγκαταστήσουν μια 2η διανομή στον υπολογιστή τους, είναι το ενδεχόμενο μπέρδεμα που μπορεί να προκύψει. Το ενδεχόμενο να μη θυμάται κάποιος σε ποιο κομμάτι του δίσκου έχει αποθηκεύσει κάτι για παράδειγμα, μπορεί να αποτελέσει μεγάλο μπελά και σίγουρα είναι ανασταλτικό μιας τέτοιας απόφασης.
Εδώ, θα δούμε πως μπορεί να στήσει κάποιος ένα σύστημα με δύο διανομές Linux στον υπολογιστή του οι οποίες θα μοιράζονται τους ίδιους φακέλους αρχείων (πχ Μουσική, Βίντεο, Λήψεις κτλ).
Φυσικά, με την ίδια ακριβώς μέθοδο μπορεί κάποιος να έχει 3 ή 4 ή όσες διανομές θέλει ταυτόχρονα στον υπολογιστή του.

Υποθέτουμε πως κάποιος μπορεί να κάνει την εγκατάσταση μιας διανομής Linux χρησιμοποιώντας τη χειροκίνητη ρύθμιση. Αυτό είναι απαραίτητο καθώς θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε παραπάνω από ένα διαμερίσματα (partitions) στα οποία θα αναθέσουμε ρόλους χειροκίνητα.
Επίσης, υποτίθεται πως αυτό το κάνουμε στήνοντας ένα μηχάνημα από την αρχή, μιας και είναι πιο απλή διαδικασία. Αν θέλει κάποιος να κάνει το ίδιο σε ένα μηχάνημα που έχει ήδη λειτουργικό, τότε θα πρέπει να κάνει τις ανάλογες προσαρμογές.

Προετοιμασία του σκληρού δίσκου

Το πρώτο που χρειάζεται είναι να αποφασίσουμε για το ποια θα είναι η διαμόρφωση του δίσκου μας όσον αφορά τα partitions που θα πρέπει να έχουμε φτιάξει. Αυτά που χρειαζόμαστε είναι:

  • Ένα partition για την εικονική μνήμη (swap) του συστήματός μας. Ως μέγεθος προτείνω το ίδιο με τη μνήμη του υπολογιστή, όχι όμως παραπάνω από 4 GB.
  • Ένα partition για κάθε διανομή Linux που θα αποφασίσουμε να έχουμε στο σύστημά μας, το οποίο θα το χρησιμοποιήσουμε για το σημείο προσάρτησης / , το κύριο μέρος δηλαδή του συστήματος. Ένα μέγεθος μεταξύ 15-20 GB είναι αρκετό για να χωρέσει πολλά προγράμματα και εξαρτήσεις.
  • Ένα partition που θα καταλαμβάνει το υπόλοιπο μέρος του δίσκου. Αυτό θα χρησιμοποιηθεί από όλες τις διανομές για το σημείο προσάρτησης /home και θα περιέχει όλους τους χρήστες αλλά και τα αρχεία μας.

Έτσι, θα καταλήξουμε σε κάτι τέτοιο:

multibootΜην δίνετε σημασία στα μεγέθη των partitions, για την εικόνα χρησιμοποιήθηκε ένα USB stick. Αυτό που έχει σημασία είναι να έχετε νια εικόνα για τη διάταξη του δίσκου. Το μικρό (30MB) partition με μαύρο χρώμα, υπάρχει γιατί στο παράδειγμα ο δίσκος χρησιμοποιεί GPT partition table και αυτό χρησιμοποιείται ως χώρος για τον bootloader. Αν έχετε υπολογιστή με Windows 8, θα το βρείτε στον δίσκο σας καθώς και το Windows 8 χρησιμοποιεί GPT partition table.

Βήμα 1ο: Εγκατάσταση πρώτης διανομής

Προχωράμε στην εγκατάσταση της 1ης διανομής. Επιλέγουμε την χειροκίνητη εγκατάσταση (για προχωρημένους). Ορίζουμε το 1ο μπλε partition (με όνομα Distro 1 στην εικόνα) για το σημείο προσάρτησης /, δηλαδή το κεντρικό σύστημα. Μετά, ορίζουμε το μεγάλο μπλε partition (με όνομα Home partition στην εικόνα) για το σημείο προσάρτησης /home, δηλαδή για το σημείο όπου θα «ζει» ο χρήστης μας.
Όταν φτάσουμε στο σημείο που θα συμπληρώσουμε το όνομά μας, θα μας ζητηθούν 2 ονόματα: το κανονικό μας όνομα και το όνομα χρήστη που θέλουμε. Στο σημείο αυτό, συμπληρώνουμε:

  • Κανονικό όνομα → Το όνομα ή το ψευδώνυμό μας. Για παράδειγμα, donkey
  • Όνομα χρήστη → Το κανονικό μας όνομα + ένα διακριτικό της διανομής. Για παράδειγμα, donkey-distro1

Βήμα 2ο: Κοινόχρηστος χώρος αρχείων

Αφού τελειώσουμε με την εγκατάσταση και τις ενημερώσεις μας, είναι πλέον ώρα να φροντίσουμε για τον κοινό χώρο που όλες οι διανομές θα χρησιμοποιούν για τα αρχεία μας. Θα χρησιμοποιήσουμε το τερματικό, καθώς η διαδικασία έτσι είναι ίδια για όλες τις διανομές και όλα τα γραφικά περιβάλλοντα:

sudo mkdir /home/my_files
sudo chown donkey-distro1:donkey-distro1 /home/my_files

Με την 1η εντολή δημιουργούμε τον φάκελο που θα περιέχει όλα μας τα αρχεία. Αντί για my_files βάλτε το δικό σας όνομα. Με την 2η εντολή παίρνουμε την ιδιοκτησία του, ώστε να έχουμε πλήρη πρόσβαση στα περιεχόμενά του. Αντί για donkey-distro1, βάλτε το αντίστοιχο δικό σας όνομα χρήστη.
Αν στη διανομή σας το sudo δεν είναι ρυθμισμένο (πχ Debian), γίνετε root με su και δώστε τις εντολές χωρίς αυτό.
cd /home/my_files/
mkdir Documents Downloads Music Videos Photos

Εδώ, μεταφερόμαστε μέσα στον φάκελο που φτιάξαμε και δημιουργούμε τους στάνταρ φακέλους αρχείων. Μπορείτε να τους βάλετε στα Ελληνικά αν θέλετε ή και να αλλάξετε τα ονόματά τους (πχ Pictures αντί Photos) όπως σας βολεύει.
Τις εντολές τις δίνουμε ως απλοί χρήστες, ούτε με sudo ούτε ως root.

Βήμα 3ο: Σύνδεση χώρου αρχείων με προσωπικό φάκελο χρήστη

Μένει να ρυθμίσουμε τη διανομή μας ώστε να αποθηκεύει αυτόματα στους φακέλους που δημιουργήσαμε. Για τις διανομές Linux η ρύθμιση αυτή βρίσκεται στο αρχείο ~/.config/user-dirs.dirs , ένα απλό αρχείο κειμένου. Ανοίγοντάς το με τον επεξεργαστή κειμένου μας, βλέπουμε τα παρακάτω (μπορεί να είναι και στα Αγγλικά):

XDG_DESKTOP_DIR="$HOME/Επιφάνεια εργασίας"
XDG_DOWNLOAD_DIR="$HOME/Λήψεις"
XDG_TEMPLATES_DIR="$HOME/Πρότυπα"
XDG_PUBLICSHARE_DIR="$HOME/Δημόσια"
XDG_DOCUMENTS_DIR="$HOME/Έγγραφα"
XDG_MUSIC_DIR="$HOME/Μουσική"
XDG_PICTURES_DIR="$HOME/Εικόνες"
XDG_VIDEOS_DIR="$HOME/Βίντεο"

Το λειτουργικό ενδιαφέρεται για τις ονομασίες με XDG. Για παράδειγμα, ο φάκελος λήψεων για το λειτουργικό είναι πάντα ο XDG_DOWNLOAD_DIR. Απλά, εμείς καθορίζουμε ποιος φάκελος θα παίζει αυτόν τον ρόλο. Το $HOME/ συμβολίζει το όνομα του προσωπικού μας φακέλου, ενώ το όνομα μετά είναι το όνομα του φακέλου που θα χρησιμοποιείται.
Για τη ρύθμιση, ακολουθούμε τα παρακάτω βήματα:

  1. Κρατάμε ένα αντίγραφο του αρχείου με την εντολή
    cp ~/.config/user-dirs.dirs ~/.config/user-dirs.dirs-original
  2. Διαγράφουμε τους φακέλους αρχείων που έχει φτιάξει το σύστημα με την εντολή
    cd ~ && rmdir Λήψεις Πρότυπα Δημόσια Έγγραφα Μουσική Εικόνες Βίντεο

    Αν στο σύστημά μας τα ονόματα είναι Αγγλικά, βάζουμε στην εντολή αυτά που υπάρχουν στο σύστημά μας. Τον φάκελο XDG_DESKTOP_DIR (Επιφάνεια εργασίας ή Desktop) δεν τον πειράζουμε.

  3. Δημιουργούμε στον προσωπικό μας φάκελο έναν συμβολικό δεσμό για τον κάθε φάκελο αρχείων που είχαμε δημιουργήσει πριν, με τις εντολές
    ln -s /home/my_files/Downloads ~/Λήψεις
    ln -s /home/my_files/Documents ~/Έγγραφα
    ln -s /home/my_files/Videos ~/Βίντεο
    ln -s /home/my_files/Photos ~/Εικόνες

    κτλ

  4. Επαναφέρουμε το αρχείο με την εντολή
    cp ~/.config/user-dirs.dirs-original ~/.config/user-dirs.dirs

    Αυτό χρειάζεται γιατί σβήνοντας τους φακέλους μερικές φορές το σύστημα αλλάζει το αρχείο αυτό από μόνο του.

Έτσι, όταν αποθηκεύουμε πλέον κάτι στις Εικόνες, αυτό θα πηγαίνει αυτόματα στον φάκελο /home/my_files/Photos.

Βήμα 4ο: Εγκατάσταση 2ης διανομής

Προχωράμε στην εγκατάσταση της 2ης διανομής με τον ίδιο τρόπο όπως και την πρώτη φορά. Επιλέγουμε το partition με όνομα Distro-2 για το κεντρικό σύστημα αρχείων (/) και το partition με όνομα Home partition για το σημείο προσάρτησης /home. Προσοχή να μην επιλέξουμε το “format” πουθενά. Αν γίνεται, ούτε καν για το partition της εικονικής μνήμης (swap). Ειδικά όμως στο partition του /home.
Όταν φτάσουμε ξανά στο σημείο που θα συμπληρώσουμε το όνομά μας, θα τα συμπληρώσουμε ως εξής:

  • Κανονικό όνομα → Το ίδιο όπως και την 1η φορά. Για παράδειγμα, donkey ξανά. Αυτό θα εξασφαλίσει πως θα έχουμε δικαίωμα πρόσβασης στον κοινόχρηστο χώρο των αρχείων, αφού είμαστε το ίδιο άτομο (πχ ο donkey) και στις 2 διανομές.
  • Όνομα χρήστη → Όπως και την 1η φορά, το κανονικό μας όνομα + το διακριτικό της 2ης διανομής. Για παράδειγμα, donkey-distro2

Μετά, ακολουθούμε ξανά τα βήματα που κάναμε και στην 1η διανομή. Δεν δημιουργούμε πλέον τον κοινόχρηστο χώρο ούτε τους φακέλους που περιέχει αφού το έχουμε ήδη κάνει, πρέπει μόνο να κάνουμε τη σύνδεση του χώρου αρχείων με τον προσωπικό φάκελο του χρήστη και για τη διανομή αυτή.
Πλέον, από οποιαδήποτε διανομή και αν εκκινήσουμε, έχουμε πρόσβαση στα ίδια αρχεία και ότι αποθηκεύουμε από τη μία διανομή φαίνεται αυτόματα όταν θα εκκινήσουμε και από την άλλη.

Φυσικά, τον ίδιο τρόπο μπορείτε να εφαρμόσετε και με 3, 4, ή και 10 διαφορετικές διανομές αν θέλετε.

Κάποιες διανομές δεν δημιουργούν αυτόματα τους φακέλους του χρήστη, ούτε και το αρχείο ~/.config/user-dirs.dirs
Αν εγκαταστήσατε μια τέτοια διανομή, φτιάξτε εσείς το αρχείο σύμφωνα με το παραπάνω πρότυπο και ονομάστε τους συνδέσμους που θα δημιουργήσετε σύμφωνα με το αρχείο που φτιάξατε.

Καλώς, αλλά αν έχουμε και Windows τί γίνεται;, αυτά δεν μπορούν να διαβάσουν στο τμήμα του Linux

Σωστά, τότε μπορούμε να κάνουμε μια μικρή παραλλαγή στο σχέδιο. Φτιάχνουμε το δίσκο μας ως εξής:

multiboot-windows

Άλλη μια φορά, μη βλέπετε τα μεγέθη, αλλά τη διάταξη. Όπως φαίνεται, αυτή τη φορά το partition που χρησιμοποιούμε για το σημείο προσάρτησης /home είναι αρκετά μικρότερο από πριν. Προτείνω 4-5 GB ανά διανομή που σκοπεύετε αν εγκαταστήσετε (πχ 2 διανομές → 10GB, 3 διανομές → 15GB).
Ως κοινόχρηστο χώρο αρχείων πλέον, θα χρησιμοποιήσουμε τους φακέλους του Windows.
Αυτό που θα πρέπει πρώτα όμως να γίνει, είναι να ρυθμίσουμε το partition του Windows έτσι ώστε να είναι πάντα ορατό από το Linux στο ίδιο σημείο. Αυτό γίνεται με την αυτόματη προσάρτηση.
Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να βρούμε τον αριθμό UUID του partition. Δίνουμε λοιπόν την εντολή

sudo blkid | grep ntfs

Αυτή, θα μας επιστρέψει ένα αποτέλεσμα του τύπου

/dev/sda2: LABEL="Windows" UUID="7B2DE80411AB2603" TYPE="ntfs"

Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι ο αριθμός 7B2DE80411AB2603. Δώστε την παρακάτω εντολή

echo "UUID=7B2DE80411AB2603 /media/Windows ntfs defaults,guid=1000 0 0" | sudo tee -a /etc/fstab

αντικαθιστώντας φυσικά το 7B2DE80411AB2603 με αυτό που φάνηκε στο δικό σας σύστημα.
Την εντολή αυτή θα την δώσετε από μια φορά για κάθε διανομή που εγκαθιστάτε στον υπολογιστή.
Στην επόμενη επανεκκίνηση, βρείτε την ακριβή διεύθυνση του κάθε φακέλου και κάνετε τα βήματα για τη σύνδεση του χώρου αρχείων με τον προσωπικό φάκελο του χρήστη. Για παράδειγμα,

ln -s /media/Windows/Users/donkey/Downloads ~/Λήψεις

κ.ο.κ

Πλέον, ό,τι αποθηκεύσετε, από οπουδήποτε και να το αποθηκεύσετε, θα φαίνεται αυτόματα παντού στον ίδιο φάκελο, όποιο λειτουργικό σύστημα και να χρησιμοποιήσετε.

Αν εξοικειωθείτε με την πρακτική αυτή, μπορείτε να την επεκτείνετε ώστε να χρησιμοποιείτε και κάποια κοινά αρχεία ρυθμίσεων όπως πχ τον φάκελο .purple για τις ρυθμίσεις του Pidgin, το αρχείο persdict.dat (ορθογράφος του Firefox) και άλλα, ώστε να χρησιμοποιείτε πάντα την ίδια ρύθμιση.

Δοκιμάστε το.

Tags: , , , , ,

Άσε ένα σχόλιο...

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Ubuntu Scientists Blog

Ubuntu Scientists sharing stories and news!

NickTux

Keep Your Mind in a Constant State of Openness

Donkey's corner

Για Ubuntu/Linux και άλλα...

The Daily Post

The Art and Craft of Blogging

%d bloggers like this: